Ontwerp van visietekst ontwikkeld binnen het kader van het nascholingsproject Pion4ier

• Definitie

  Wat bedoelen we met professionaliseren?

  In recente jaren bestaat er ten overvloede literatuur over. Een bruikbare definitie lijkt:

  Professionaliseren betekent integratie van ervaringen en nieuwe inzichten in het persoonlijk interpretatie-kader. Daaraan moet systematisch worden gewerkt en ontwikkelingen mogen niet aan het toeval overgelaten worden. (…) Een medewerker die professioneel bezig is, weet dat stilstand en achteruitgang bijna synoniemen zijn. Een professional wil ontwikkelen, verbeteren en zal hierover reflecteren.

  
  

  Professionele ontwikkeling en schoolontwikkeling gaan hand in hand. Het is een open deur intrappen als we zeggen dat wie wil werken aan de kwaliteit van het onderwijs, moet werken aan de professionele ontwikkeling van leraren. Het pedagogisch project dat een school wil realiseren, wordt echter niet uitgevoerd door individuele leraren maar door een team. (…) Het leren van professionals voltrekt zich voornamelijk op de werkvloer, tijdens de uitvoering van de dagelijkse werkzaamheden, door te reflecteren over het eigen pedagogisch-didactisch handelen, de schoolomgeving en de bredere onderwijsdoelstellingen.

  Meteen wordt duidelijk dat professionalisering zóveel meer is dan wat we traditioneel zien als nascho-ling van individuele leraren. De onderstreepte delen in beide citaten zijn belangrijke aandachtspunten: je leert ook en vooral op de werkvloer, we willen als team evolueren, de hele schoolontwikkeling is betrokken, er moet systematisch gehandeld worden, het gaat om ervaring doorgeven en benutten én om nieuwe inzichten verwerven.

  In ons professioneel handelen op school willen we ook vertrekken van volgende premisses:

  • we willen steeds beter worden in onze kerncompetentie: leerlingen iets leren;
  • een school moet de facto een ‘lerende organisatie’ zijn waar ook het leren van de organisatie zelf en van de medewerkers op een systematische wijze gestuurd en geëvalueerd wordt;
  • we leggen de nadruk op positieve leerresultaten omdat onderwijs niet langer gericht is en mag zijn op selectie maar op ontwikkeling van elk talent; 
  • het gaat om de professionele ontwikkeling van directies en van alle personeelsleden, ook het ondersteunend personeel, en het MVD-personeel. Daarbij willen we - veel meer dan vroeger - uitgaan van het feit dat we kunnen leren van mekaar, op zeer vele wijzen;
  • ons professionaliseringsbeleid kan niet anders dan breed zijn en spoort dus met andere belangrijke documenten die we in het recente verleden maakten. 
• 10 stellingen van Timperley

  Het professionaliseringscongres van november 2010 in Oostende (zie bibliografie) was geconcentreerd op de ideeën van de Nieuw-Zeelandse Prof. Helen Timperley. Zij bundelde haar gedachten in tien stellingen. De drie niveaus waarop professionalisering zich kan toespitsen – beleid, leraar, leerling – halen we ook bij haar. We geven hieronder de naakte stellingen; ze spreken wel voor zich. Verderop passen we ze in in onze professionaliseringsdoelen.

• Verband met het schoolleven
• Aspecten van professionalisering waaraan we zullen werken